Eylül 19, 2021

ABD’li siyaset bilimciden övgü: Türkiye tarafsızlığı simgeliyor

ile admin

İrtibat Başkanlığı, alanında uzman şahıslarla Birleşmiş Milletler (BM) 76. Genel Şurası kapsamında, BM ıslahatının da ele alındığı “COVID-19 Sonrası Periyotta İnancın Tekrar İnşası ve Umudun Tazelenmesi: Türkiye’nin Milletlerarası Nizama Bakış Açısı” başlıklı bir dizi mülakat gerçekleştirdi.

Douglas ve Sarah Allison Dış Siyaset Merkezi Yöneticisi Luke Coffey, bu kapsamda, Birleşmiş Milletler Genel Şurası öncesinde Afganistan’daki durumu, Türkiye’nin bölgedeki ehemmiyetini ve BM ıslahatını kıymetlendirdi.

Türkiye’nin tesirinin son beş altı yıldır Orta Asya, Kafkaslar ve Afganistan’da yükseldiğini vurgulayan Coffey, bağdaki mevcut zorluklara karşın Türkiye’nin müttefikliğinin ve NATO’daki yerinin ABD’ye çok büyük fayda sağladığını lisana getirdi.

“Türkiye ve Türk bayrağı tarafsızlığı simgeliyor”

Coffey, Türkiye ve ABD’yi birleştiren ögelerin ayrıştıranlardan daha fazla olduğunu belirterek, Türkiye’nin Afganistan’da oynayabileceği rol konusunda şunları kaydetti:

“Afganistan kelam konusu olduğunda Türkiye Afganistan’da ABD için taban bir rol üstlenebilir. Taliban karşısında ABD’nin çıkarlarını destekleyebilir ya da bunların iletilmesi konusunda küçük bir rol üstlenebilir. Diyelim ki bir rehine durumu kelam konusu olursa ya da insani yardım dağıtılması gerekirse Türkiye Taliban ile uyumu sağlayabilir zira bence tüm taraflar Türkiye’yi Afganistan’da tarafsız bir arabulucu olarak görüyor. İster Taliban’ı destekleyin ister direniş hareketini destekleyin ya da hakikaten yalnızca hayatına devam etmek isteyen biri olun, bence Türkiye ve Türk bayrağı tarafsızlığı simgeliyor. Yani Türkiye tarafsız bir arabulucu olarak görülüyor ve bu hem ABD’ye hem de Afganistan halkına yarar sağlayabilir.”

“Biden idaresi Afganistan’ı dikiz aynasından izlemek istiyor”

ABD’nin Afganistan’daki mağlubiyetinin gölgesinde gerçekleşecek bu yılki Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu’nda (BMGK) ABD idaresine Afganistan sıkıntısıyla ilgili yapılacak davetlerin dikkate alınmayacağını kıymetlendiren Coffrey, “Biden idaresi Afganistan’da rastgele bir şey yapmaya hiçbir istek yahut dileği olmadığını gösterdi. Sizin tabirinizle bir çöküş, hatta ulusal bir rezalet diyebileceğim bir fiyasko gördük. Biden idaresi ülkede küçük bir küme ABD askeri varlığını bile sürdürmek istemediği için son vakitlerde neler yaşandığını gördük ve şu anda Biden idaresi Afganistan’ı dikiz aynasından izlemek istiyor” diye konuştu.

“Afganistan nedeniyle Amerika’nın dünyadaki imajı ve itibarı lekelendi”

ABD’nin Afganistan’dan çekilme sürecindeki adımlarının milletlerarası arenada müttefiklerince soru işaretleriyle karşılandığını kaydeden Coffey, Biden idaresinin bu süreci iyi yönetemediğini savundu.

Coffey, “Elbette yalnızca Biden idaresinin prestiji zedelenmedi, birebir vakitte Biden idaresinin Afganistan’da yaptıkları nedeniyle Amerika’nın dünyadaki imajı ve itibarı de lekelendi. Bu nedenle de Taliban 2001 yılında gerçekleşen 11 Eylül taarruzlarının meydana geldiği 20 yıl öncesine kıyasla bugün Afganistan’ın çok daha büyük bir kısmını denetim ediyor. Biden idaresinin bu hareketi, ortaklarımızın ve müttefiklerimizin birçoğunun Amerikan kararlılığını sorgulamasına neden oldu” diye konuştu.

Luke Coffey, BM’nin memleketler arası siyasetteki rolü ve kuruluşun ıslahat muhtaçlığı konusunda da değerlendirmelerde bulundu.

BM’nin bugünkü değerli milletlerarası sorunlar karşısında üstlendiği rol konusunda pek optimist olmadığını söyleyen Coffey, bunun esas nedeni olarak devletlerin ulusal çıkarlarına odaklı olması ve dünyadaki birçok kıymetli, çekişmeli problem üzerinde fikir birliği olmamasını gösterdi.

“Yalnızca bir yıl evvelki Karabağ savaşına bakabiliriz. Bu savaşta Azerbaycan neredeyse 30 yıllık başarısız bir BM süreci ve başarısız bir AGİT sürecinden sonra, doksanlı yıllarda alınan dört BM kararını kendi başına uygulamak zorunda kalmıştır. BM bu sıkıntıyı çözme konusunda tam olarak bir isteksizlik yahut gönülsüzlük sergiledi.” sözlerini kullanan Coffey, sorunun BM’nin yapısından kaynaklandığını lakin daha iyi bir seçenek öne sürmediğini belirtti.

Coffey kelamlarını şu biçimde tamamladı:

“Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu’nda veto yetkisini elinde bulunduran beş daimi üye varsa ve bu beş üyenin anlaşamadığı vakitlerde, kimileri dünyayı bir biçimde, öbürleri ise daha farklı biçimde görür ve bir çıkmaza girersiniz. Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu’nun daimi üyelerin veto haklarından vazgeçmesi gerektiğini söylemiyorum. Bu haklarından asla vazgeçmeyeceklerini düşünüyorum fakat biz de en azından bunun BM’nin karşı karşıya olduğu sorunun özü olduğunu kabul etmeliyiz.”

Kaynak: Memurlar