Eylül 26, 2021

Akdeniz diyetiyle sağlıklı beslenme

ile admin

Akdeniz diyetinin birinci olarak 1993 yılında Harvard Halk Sıhhati Okulu ve Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Ofisi tarafından insanları bölgenin en yaygın besinlerine alıştırmaya yardımcı olmak için bir kılavuz niteliğinde hazırlandığı biliniyor. Akdeniz Diyet Piramidi ismi verilen kılavuzun, sıkı bir halde düzenlenmiş bir diyet planından daha çok bir yeme tertibine sahip olan sağlıklı beslenme modeli olarak önerildiği görülüyor. Piramit birebir vakitte 20. yüzyılın ortalarında Girit, Yunanistan ve Güney İtalya’nın beslenme alışkanlıklarına dayanan makul besinlerin yer aldığı bir beslenme modeli olarak da tanımlanıyor. O yıllarda bu ülkelerin sağlık hizmetlerine hudutlu erişime sahip olmalarına karşın düşük oranda kronik hastalığa rastlandığı ve ortalama yetişkin ömrünün beklentinin üzerinde olduğu gözlemlenerek bu sonucun beslenme alışkanlıklarıyla yakın bağı kanıtlanmıştır. Temel olarak meyve ve sebzeler, kabuklu yemişler, kepekli tahıllar, balık, zeytinyağı, az ölçüde süt eserleri içeren piramit ayrıyeten, günlük idmanı ve birlikte yemek yemenin yararlı toplumsal taraflarını de vurguluyor. Ülkemizde Ege kıyılarında yaşayan insanlarımızın bu sağlıklı beslenme modeline uzun yıllar ahenk gösterdikleri de gözlemleniyor.

BİTKİ TEMELLİ BESLENME

Akdeniz diyeti, günlük olarak tam tahıllar, zeytin, zeytinyağı, meyveler, sebzeler, fasulye ve öbür baklagiller, otlar ve baharatların yanı sıra az ölçüde balık tüketimini de içeren ve yüklü olarak bitki temelli bir beslenme planı olarak tanımlanıyor. Hayvansal proteinler üzere öteki besin kaynaklarının tüketimi daha az ölçülerde önerilirken, tercih edilen hayvansal protein balık ve deniz eserlerini kapsıyor. Akdeniz Diyet Model’inde yenecek yiyeceklerin oranı önerilse de porsiyon boyutları yahut muhakkak ölçüler belirtilmiyor. Her öğünde tüketilmesi önerilen porsiyonlara karar verilmesi bireye mahsus bir planlamayı içeriyor.

DAHA SAĞLIKLI BİR BESLENME

Akdeniz diyetinin kardiyovasküler hastalıklar ve genel ölüm riskini azaltmada tesirli olduğu görülüyor. Yaklaşık 26 bin bayan iştirakçi ile yürütülen bir araştırmada; Akdeniz diyetinin ve benzeri diyet yaklaşımlarını uygulayan bireylerin 12 yıl boyunca kardiyovasküler hastalıkların görülme riskinin yüzde 25 daha az olduğu saptanıyor. Çalışmada bu olumlu tesirlerin temelindeki en değerli sistemin inflamasyon şiddetinin azalması, kan şekeri ve beden kütle indeksindeki olumlu değişikliklerin en büyük itici güçler olduğu düşünülüyor. Araştırmalar, sızma zeytinyağı yahut sert kabuklu kuruyemişlerle desteklenen ve rastgele bir yağ ve güç kısıtlaması olmayan bir Akdeniz diyetinin felçten ölüm oranında yüzde 30 azalma sağlayabildiğini ortaya koyuyor. Akdeniz diyetindeki yağların birçok, yağlı balık, zeytin, zeytinyağı ve sert kabuklu kuruyemişler üzere sağlıklı yağlardan geliyor olsa da lakin günlük gücün toplam yaklaşık yüzde 40 kadarı yağdan geliyor. Bu oranın, Dünya Sağlık Örgütü’nün belirttiği diyet yağlarının diyet gücüne olan katkısının ortalama yüzde 30 civarında olması tarafındaki teklifinin üzerinde yer alıyor.

Kaynak: YeniŞafak