Eylül 19, 2021

Başörtümden taviz vermem

ile admin

LATİFE BEYZA KAHVECİOĞLU

Müslüman bayanların kendine dayatılan giysileri değil, İslama uygun kıyafetleri tercih etmesi gerektiğine inanan ve bu yolda uğraş veren dünyaca ünlü model Halime Aden geçtiğimiz yıl inancına aykırı düştüğü gerekçesiyle modelliği bıraktığını açıklamıştı. “Annem üzere örtünmek ve dinimi yaşamak istiyorum” diyen Aden modellikten sonra aktivist kimliğiyle öne çıkmıştı. Artık ise dünyadaki Müslüman bayanlara inançlarından taviz verecekleri formda kıyafet üreten markalara karşı dikkatli olmaları hussunda önderlik ediyor. Türkiye’nin birinci ve dünyanın en büyük milletlerarası online moda ve alışveriş platformu Modanisa’nın 10. yılında bu bahiste sesini duyurmak için Türkiye’ye gelen Halima Aden’le konuştuk.

HAYATIMA DEVAM ETME KARARI ALDIM

Dini hassasiyetleri kalbinde taşıyan genç kızlar için bile moda dünyası cezbedici olabiliyor. Sizin bu podyuma vedanız da pandemi süreci içerisinde oldu. Bu kararın sebeplerini birkaç cümle ile dinleyebilir miyiz?

Benim için pandemi devri kendimi daha iyi tanımak ve yansıtmak için bir fırsat oldu. Ferdî sonlarım zorlanmıştı ve ben de sayfayı çevirip hayatıma devam etme kararı aldım. Bu sorunuzun karşılığını aslında kendi toplumsal medya kanallarımda uzun uzun anlattım. Beni inancımla çatışmaya götüren ortamlardan uzak durmaya karar verdim. Bir iç hesaplaşmanın sonucunda bu kararı aldım. Lakin sorunuzdan modayı olumlu değil negatif bir kavram olarak yorumladığınızı anlıyorum. Ferdî fikrim, moda, kimse için iyi ya da makûs diye nitelenecek bir kavram olmamalı. Herkesin toplumsal hayatında daha tesirli olmak, karşısındakilere daha iyi görünmek isteği, dileği var. İnandığı halde giyinmek isteyen bayanlar için de durum bu türlü. Moda, iyi giyinme arayışının bir sonucu. Siz kendinizi nasıl konumluyorsanız, o denli giyinmeyi tercih ediyorsunuz. Bu tercihinizi moda belirlemiyor, siz belirliyorsunuz.

Halima Aden’in Vita Coco Project için katıldığı bir aktiflikten fotoğraf.

Halima Aden’in Kenya’daki bir mülteci kampında yaşayan Somalili bir kız çocuğunun öldürülmesi akabinde yaptığı paylaşım.

Sizce geçmişte moda sanayisindeki pozisyonunuz neydi? Değerlerinize olabildiğince sahip çıkarak ahenk göstermek mi, yoksa sizi tesettürünüz ile kabul etmelerini sağlamak mı?

Katiyen çok saf ve naif olduğumu düşünüyorum. Zira beni olduğum üzere kabul etmelerini beklemiştim. Başörtümden katiyen taviz vermek istemiyordum, anlaşmalarımda bu şart daima yer alırdı. Beni olduğum üzere kabul etmelerini bekliyordum. Hayat anlayışım daima şu olmuştur: Kendini değil, oyunu değiştir. Ama içinde bulunduğum ortamda yavaş yavaş değiştiğimi fark edince, daldan geri çekilme ve uzaklaşma kararı aldım.

MÜSLÜMAN BAYANIN SESİ OLMAK İSTİYORUM

Vogue moda dünyasını yakından takip eden pek çok genç kızın hayallerini süsleyen bir mecra. Bir Vogue kızı olduktan ve farklı edisyonlarda uzunluk gösterdikten sonra vazgeçmek nasıl bir his?

Modellik benim olmak istediğim yere gelmemi sağlayan bir basamak oldu tahminen de… Ben, etkin hayatın içinde, sesimi duyurmanın bir yolunu arıyordum. Müslüman bayanın sesi olmak istiyordum. Dünyada yok sayılan, görmezden gelinen Müslüman bayanların sesini duyurmak, onlarla ilgili farkındalığı artırmak istiyordum. Modellik beni aktivistliğe taşıdı. Doğrusunu isterseniz şayet ben başörtümü günlük hayatımda kullandığım üzere gösteremeyeceksem, Vogue’un kapağında yer almak benim için bir mana söz etmiyordu. Başörtü trendi oluşturmak ismi altında, birtakım çekimlerde, Müslüman bayanların günlük hayatta tercih etmeyecekleri halde başörtü bağlama formları kullanmaları, benim kabul edebileceğim şeyler değildi.

Yani, sizin için kesimden uzaklaşmanın sıkıntı olmadığını söyleyebilir misiniz?

Hayır, birinci başta uzaklaşma kararını almak benim için biraz sancılı bir periyot oldu. Lakin kararımı verdikten sonra gerisinde durmak ve podyumlardan uzaklaşmak kolay oldu.

“Moda kesimini suçladığım husus, Müslüman bayan stilistlerin olmaması” açıklamanızı okurken sizi tüm içtenliğimle onayladığımı söylemeliyim. Pekala, yapan olmak gerekirse, ne yapabiliriz?”

Kesim içinde, örneğin; casting direktörleri, mecmua genel yayın müdürleri, kamera ardı çalışanları ortasında çeşitlilik görmeyi çok isterdim. Neden o dünyada Müslüman bir bayanın hassasiyetlerine sahip olan kimse yok? Yalnızca kamera önünde, podyumlarda ve mecmua kapaklarında çeşitlilik, kapsayıcılık gözetilmemeli; kameranın ve tertiplerin gerisinde yer alan çalışanlar ortasında da kapsayıcı olmak gerektiğini düşünüyorum. Hülasa evet, daha çok Müslüman stilist ve dizayncı ile tanışmak, karşılaştığım birtakım sıkıntıların önüne geçebilirdi. Ben de size sorayım o vakit. Neden yok? Neden kameranın ardında daha fazla biz olamıyoruz?

Modanisa ile vardığınız muahedeyi “eve dönüş” olarak nitelendiriyorsunuz. Sizin için bu “ev” tam olarak neresi?

Başörtünün ne olduğunu açıklamam gerekmeyen, dünyanın en büyük muhafazakar moda platformlarından biri olan Modanisa’ya, meskenime geri dönüyorum. Onlar benim bedellerimi anlıyor, aslında bildikleri şeyleri onlara anlatmama gerek kalmıyor. Ve benim tam da olduğum üzere kabul ediyorlar, bu benim için kıymet biçilemez. Tekrar başladığım ve olmak istediğim yere geri geldiğimi hissediyorum. Bir Modanisa müşterisi ve partneri olmuş olmam, 2016’da düzenlenen Miss Minnesota USA müsabakasında, sahnede onların burkinisini giymiş olmam ve bunun modellik mesleğimi başlatması… Kıssaya bakar mısınız? Modanisa hayatımın değerli anlarında daima yanımdaydı, bu yüzden konutumu geri döndüğümü hissediyorum. Tekrar, olmak istediğim ve olmam gereken yerdeyim.

MODA DÜNYASINDA OLMAK GÜÇ ANCAK MÜMKÜN

Moda sanayisinde sizin üzere tesettürlü olmasa da Müslüman kökenli çok fazla isim var. Sizce moda, bu inanç ve etnik farklılığı nitekim tüm samimiyetiyle kucaklayabiliyor mu?

Bence kesim kapsayıcı olmaya çalışıyor ve bunu istiyor. Lakin birebir vakitte yalnızca doldurulması gereken kutucuklar boş kalmasın diye işaretledikleri, yalnızca göstermelik olarak yaptıkları şeyler da var. Asyalı bir modelin yanında başörtülü bir model ve Afro-Amerikalı bir model kullanmak üzere… Yeniden de moda dünyasının hakikat istikamete ilerlediğini ve daha kapsayıcı olmaya gayret gösterdiğini düşünüyorum.

Anladım. Pekala, moda dünyası inançlı bayanları benimsiyor mu yoksa bu hala çok mu sıkıntı? İnançlarınızdan taviz vermeden kesimde var olmanın mümkün olduğunu düşünüyor musunuz?

Bir model olarak taviz vermemek epey sıkıntı. Zati “Model” ya da Fransızca kökenli kullanımıyla “Manken” sözünün kökeni bile bu meslekteki çalışanların, tasarımcıların, cast direktörlerinin ve kreatif yöneticilerin hayallerini yansıtmak için kullanılan insan askılıkları olarak tanımlıyor. Aslında meslek icabı orada boş bir kanvas olarak bulunuyorsunuz ve onlar da sizi hayallerine nazaran değiştiriyor ve tasarlıyor. Bu açıdan, bedellerinden vazgeçmek ya da buna itilmek biraz da bu mesleğin hamurunda var.

Tamam, fakat yeniden de bedellerine sadık kalabileceğine, sonlarını kendin belirleyebileceğine ve tekrar de modanın bir kesimi olabileceğine inanıyor musun?

Bence sıkıntı lakin mümkün.

Kendinizden taviz vermeyin

Modelliği bırakmış olsanızda bu alanda bir birinciydiniz ve peşinizden gitmeye istekli pek çok genç kız vardı. Artık geriye dönüp ardınızdan gelenlere bir şeyler söylemenizi istesek bu kelamlar neler olur?

Müslüman kız kardeşlerime şunu söylemek isterim; moda dünyasının size gereksinimi var, size muhtaçlığı olan taraf onlar, karşıtını düşünmeyin. Vaad ettikleri şeylere, kendinizden taviz verecek kadar teslim olmayın derim. Siz kendinizi tanıyorsunuz, sonlarınızı biliyorsunuz ve onların da bunlara dikkat etmeleri gerektiğini açıkça belirtin. Zira moda dünyası bedelleri olan pek çok insanın kendilerinden taviz vererek, bölüm içinde kolay kolay kaybolmalarına neden olur. Kısaca teklifim şu, bölüme girmeden evvel sonlarınızı kesin bir formda belirleyin.

Kaynak: YeniŞafak