Eylül 19, 2021

Çavuştepe Kalesi’nde yeni mezar tipi ortaya çıkarıldı

ile admin

Van‘ın Gürpınar ilçesindeki Çavuştepe Kalesi’nde 5 yıl evvel başlatılan hafriyat çalışmaları sırasında ortaya çıkarılan nekropolde Urartular periyoduna ilişkin iki mezar bulundu.

Urartu Hükümdarı II. Sarduri tarafından milattan evvel 750 yılında yaptırılan Çavuştepe Kalesi ve kuzey kısmındaki nekropol (arkeolojik kentlerde mezarlıkların ve toplu mezar yerlerinin bulunduğu bölge), alanında yürütülen hafriyat çalışmalarında, Urartuların ölü gömme adetleri ve hayat stiline ait yeni bulgular elde edildi.

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Kısım Lideri Prof. Dr. Rafet Çavuşoğlu başkanlığında, Kültür ve Turizm Bakanlığının müsaadesiyle yapılan hafriyatlarda, biri yetişkin biri de çocuk olduğu bedellendirilen iki yeni mezar tipi daha tespit edildi.

Arkeologlarca incelenen mezarlarda ölülerin kıymetli eşyalarının yerinde olmadığı ve kemiklerin farklı bir alanda olduğu tespit edildi.

Bulunan yeni tip mezarların Urartuların ölü gömme adetlerine ait kendilerine yeni bilgiler verdiğini aktaran Çavuşoğlu, “Daha evvel nekropol alanında sandık mezar, oda mezar, toprağa gömülü dediğimiz olağan mezar ve meyyitin yakılarak gömüldüğü urne mezar tipleri vardı. Artık ise yeni bir mezar tipiyle karşılaştık. Sıralı mezar halinde, cesetler bir platformun yanında konulmuş.” diye konuştu.

Yetişkin bireye ilişkin iskeletin kendi devri içerisinde tahrip edildiğini anlatan Çavuşoğlu, şunları kaydetti:

“Muhtemelen eski çağdaki bu meyyitin de takılarıyla gömüldüğünü ve bu takıları almak niyetiyle mezarın yine açıldığını iddia ediyoruz. Hafriyatın devam eden kısmında bu durum çok daha netlik kazanmış olacak. Bireylerde çoklukla ona ilişkin eşyalara rastlayabiliyorduk. Geçen yıl da buna emsal takılarıyla bulduğumuz bir mezarda değerli bir bulgu elde etmiştik. Lakin son bulduğumuz yetişkin bireyde rastgele bir şeye rastlamamanın yanında cesedinin karışık olarak bulunması, tahrip edildiğini gösteriyor zira cesedin baş kısmını ayakların yanında, omurlarını daha öteki bir kısımda, dağılmış vaziyette bulduk. Akıllara defineciler tarafından kazılmış olma ihtimali de gelebilir fakat yaptığımız araştırmalarda kendi periyodu dışında rastgele bir kaçak hafriyat izine rastlamadık.”

“Daha evvel karşılaşmadığımız bir mezar geleneği”

Mezarları buldukları alanda bilhassa taş sıralı mimari bir dokunun bulunduğunu anlatan Çavuşoğlu, Urartuların klasik özelliklerini taşıyan mezarların dışında bir mezar bulduklarını belirtti.

“Bulduğumuz yeni mezarlar sur duvarına emsal, üç sıra taş ile çevirili bir alanın eteğinde, muhakkak bir eksende ilerliyor. Bu duvarın çabucak eteğinde, inhumasyon dediğimiz ceset gömü biçimi iskeletlere rastlıyoruz. Daha evvel Urartu’nun birçok nekropolü kazıldı lakin burada bizi şaşırtan daha evvel karşılaşmadığımız bir mezar geleneği olması. Bunlardan birincisi makul bir nizam içerisinde devam eden mimari bir doku var ve bu doku üzerinde rastgele bir kerpiç yapı yok. Platforma benzeri bir nizam oluşturmuşlar. Bu nizamın çabucak yarım ile bir metre ortasındaki eteğinde inhumasyon gömülere rastlıyoruz. Bu gömüler de hem bizim için hem de bu alan için Urartu nekropolleri ve Urartu mezar gelenekleri içinde özel bir yer teşkil ediyor. Bu mezarlığın ise günümüzden 2 bin 750 yıl öncesinde kullanıldığını düşünmekteyiz.”

Kaynak: Haberler