Eylül 18, 2021

İslami evlilikte karı koca hakları! Evlilikte eşlerin hakları ve görevleri

ile admin

İslami evlilik hayatında eşlerin birbirine karşı misyon ve sorumlulukları günümüzde en çok konuşulan mevzular ortasında yerini almaktadır. Bayanın kocası üzerindeki hakları ile erkeğin eşi üzerindeki vazife ve görevlerini sahih kaynaklardan araştırmaya çalıştık. İslami evlilikte karı koca hakkı nedir? Evlilikte eşler birbirlerine nasıl davranmalı? Evlilikte bayan ve erkek hakları…

“Kendileri ile huzur bulasınız diye sizin için cinsinizden eşler yaratması ve aranızda bir sevgi ve merhamet var etmesi de onun (varlığının ve kudretinin) kanıtlarındandır. Elbet bunda düşünen bir toplum için elbette ibretler vardır.” (Rum, 30/21) ayet-i kerimesine baktığımızda, evliliğin Müslüman bir kimsenin hayatını şekillendirmesinde ne kadar tesirli olduğunu anlayabiliriz. Toplum içerisinde ahlaki bozulmalarla bir arada işlenen bin bir türlü zina, pislik ve haramlara karşı bizlere kalkan oluşturan evlilik hayatı ile ilgili pek çok hadis-i şerif ve ayet-i kerime vardır.

Evliliğin yalnızca fizikî bir muhtaçlık olmadığını tıpkı vakitte ahiretimiz için bizler için kurtarıcı olabileceğini bilip bu şuurla hareket etmeli, münasebetiyle da bayan ve erkeklerin bu doğrultuda hoş ahlaklı kimseleri seçmesi gerekir. İmtihan olarak geldiğimiz şu dünyada bizlere rehberlik edecek olan eşlerin birbirlerine karşı kimi hak ve görevlerinin olduğu unutulmamalıdır. İslami evlilikte bayanın kocası üzerindeki hakları ile erkeğin bayanı üzerindeki sorumluluklarını sizlere derlemeye çalıştık.

“Erkeklerin bayanlar üzerinde hakları olduğu üzere, bayanların da erkekler üzerinde hakları vardır. Erkeklerin bayanlar üzerinde hakları bir derece daha fazladır.” (Bakara, 2/228)

İSLAMİ EVLİLİKTE BAYANIN KOCASI ÜZERİNDEKİ HAKLARI NELER?

Birinci evvel okuyup sonra da hayatımıza uyarlamamız gereken Kuran-ı Kerim, bizlere rehberlik eden son ilahi kitaptır. Erkeklerin bayanlar üzerindeki bağlantılarının yeterlilik ve hoşluk temeli üzerine heyeti olmaları gerektiği emredilmektedir. (Nisa, 4/19). Ayet-i kerimeden anlaşılacağı üzere evlilikteki sıkıntıların güzellik, hoşluk, istişare ve karşılıklı anlayışa nazaran yürütülmesi gerektiğine vurgu yapılmaktadır. Bu bahisle ilgili Peygamber Efendimiz (SAV), “Sizin en iyiniz ailesine en iyi olanınızdır. Ben aileme karşı sizin en hayırlınızım.” (İbn Mace, Nikah, 50) buyurmaktadır.

BAYANLARIN EŞLERİ ÜZERİNDEKİ HAKLARI:

-Erkek, hanımının sırlarını ulu orta yerde diğerlerine karşı açığa vurmamalıdır.

HADİS-İ ŞERİF: “Şüphesiz ki Kıyamet günü, Allah’ın en çok ehemmiyet vereceği emanet, kadın-koca ortasındaki emanettir. Bayanla koca birbiriyle içli dışlı olduktan sonra, erkeğin, hanımının sırlarını etrafa yayması o gün en büyük ihanettir.” (Müslim, Nikah, 123, 124; Ebu Davud, Edeb, 32)

-Erkek, ne olursa olsun hanımını dövmemeli ve incitici kelam söylemekten kaçınmalıdır.

HADİS-İ ŞERİF: “Yediğinizden yedirin. Giydiğinizden giydirin. Sakın onları dövmeyin ve onlara incitici kelam söylemeyin.” (Ebu Davud, Nikah, 41)

HADİS-İ ŞERİF: “Kadın kaburga kemiğinden yaratılmıştır. Daima seni hoşnut edecek biçimde davranamaz. Şayet ondan faydalanmak istersen bu hâliyle de faydalanabilirsin. Şayet doğrultayım dersen kırarsın. Bayanın kırılması da boşanmasıdır.”  Müslim, Radâ` 59

-Sorunsuz geçen bir evlilik olmayacağı için yaşanan ufak tefek sorunlara karşı alttan alması bilinmelidir. Sürekli optimist ve yumuşak huylu olunmalıdır.

AYET-İ KERİME: “Kadınlarla iyi geçinin.” (Nisâ mühleti, 19)

-Kusursuz ve yanlışsız insan yoktur, hoşgörülü olunmalıdır.

Ebû Hüreyre(r.a) rivayetine nazaran Efendimiz (SAV) şöyle buyurdu: “Bir kimse karısına kin beslemesin. Onun bir huyunu beğenmezse, bir öteki huyunu beğenir.”  (Müslim, Radâ` 61)

-Evlenen bayanın haftada 1 defa anne-babasını ziyaret etme hakkı vardır, erkek istemese bile buna pürüz olma hakkı yoktur.

-Kadın eşinin yakınlarını istemezse, kocası eşini müstakil konutta oturtmak mecburiyetindedir.

-Evlendikten sonraki 1 yılda hiç cinsel alakaya giremeyen erkekten bayanın ayrılma hakkı vardır. 

ERKEKLERİN EŞLERİ ÜZERİNDEKİ HAKLARI:

-Kadın, erkekten müsaade almadığı sürece konutuna konuk kabul etmemelidir.

HADİS-İ ŞERİF: “Kocası yanında iken onun müsaadesini almadan bir bayanın beyhude oruç tutması helal olmaz. Bayan, kocasının müsaadesi olmadıkça, konutuna hiç kimsenin girmesine müsaade veremez.” (Buhârî, Nikâh 86; Müslim, Zekât 84)

-Kadın, erkeğin kimi fizikî gereksinimlerine karşılık vermelidir.

HADİS-İ ŞERİF: “Kişi karısını yatağa çağırdığı vakit (bir özrü olmadan) bayan gelmekten kaçınır, kocası da bu sebeple ona kırgın olarak gecelerse, melekler sabaha kadar o bayana lanet ederler.” (Buharî, Nikâh 85; Müslim, Nikâh 120)

-Ev içerisinde rastgele bir uyuşmazlık yaşandığında bayan haklı olsa bile alttan almalıdır.

HADİS-İ ŞERİF: “Size cennetlik bayanları tanıtayım mı? Onlar bir yanılgı ettikleri yahut kocaları tarafından bir haksızlığa uğratıldıkları vakit kocalarına karşı: ‘Seni hoşnut etmedikçe uyumayacağım.’ diyebilen kocalarına düşkün bayanlardır.” (Tefsir-i Kurtubi, III/124)

-Erkeğin eşi üzerindeki haklarından birisi de meskende hanımıyla şakalaşmak, eğlenmek ve onu eğlendirmektir.

-Erkeğin eşini cinsel manada tatmin etmesi gerekir.

HADİS-İ ŞERİF: “Bir erkek karısını yatağına çağırır da karısı gelmez ve erkek ona dargın olarak gecelerse, melekler o bayana sabaha kadar lânet ederler.’‘ Buhârî, Bed’u’l-halk 7; Müslim, Nikâh 122. Ayrıyeten bk. Ebû Dâvûd, Nikâh 40.

Kaynak: Yasemin